رسوب قطعات خودرو در گمرک

واردات قطعات خودرو یکی از بخش‌های مهم زنجیره تأمین صنعت خودرو و بازار لوازم یدکی کشور محسوب می‌شود. بسیاری از قطعات مورد استفاده در خودروهای داخلی، مونتاژی، سنگین و حتی ماشین‌آلات صنعتی از طریق واردات تأمین می‌شوند و هرگونه اختلال در فرآیند واردات می‌تواند مستقیماً روی تولید، تعمیرات و قیمت قطعات در بازار اثر بگذارد.

در سال‌های اخیر، مشکلاتی مانند تخصیص ارز، تشریفات گمرکی، تأمین اسناد، محدودیت‌های تجاری و تغییر مقررات واردات باعث شده بخشی از قطعات و مواد اولیه در گمرکات کشور باقی بمانند. این موضوع علاوه بر ایجاد مشکل برای واردکنندگان، می‌تواند موجودی بازار را کاهش داده و در نهایت باعث افزایش قیمت برخی قطعات شود.

چرا قطعات خودرو در گمرک رسوب می‌کنند؟

رسوب کالا در گمرک معمولاً به یک عامل واحد مربوط نیست و می‌تواند نتیجه چند مشکل هم‌زمان باشد. یکی از مهم‌ترین عوامل، تأخیر در تأمین و تخصیص ارز برای کالاهای وارداتی است.

در شرایطی که واردکننده کالا را خریداری و به کشور منتقل کرده اما فرآیند تأمین ارز به موقع انجام نمی‌شود، امکان ترخیص کالا با مشکل مواجه خواهد شد. طولانی شدن این روند می‌تواند هزینه‌هایی مانند انبارداری، دموراژ و سایر هزینه‌های جانبی را نیز افزایش دهد.

از طرف دیگر، نقص مدارک، اختلاف در اطلاعات اظهارنامه، تغییر مقررات، مشکلات مربوط به ثبت سفارش و بررسی‌های استاندارد نیز از جمله عواملی هستند که می‌توانند زمان ترخیص قطعات را افزایش دهند.

مشکلات ارزی و تأثیر آن بر بازار لوازم یدکی

تأمین ارز یکی از چالش‌های اصلی واردکنندگان قطعات خودرو است. افزایش هزینه تأمین ارز در کنار محدودیت‌های موجود می‌تواند قیمت تمام‌شده کالا را افزایش دهد.

از طرف دیگر، زمانی که واردات یک قطعه برای مدتی با وقفه مواجه شود، موجودی آن در بازار کاهش پیدا می‌کند. کاهش عرضه در مقابل تقاضای ثابت یا افزایشی می‌تواند زمینه افزایش قیمت را فراهم کند.

بنابراین مشکل ارزی فقط یک مسئله مربوط به واردکننده نیست و اثر آن ممکن است در نهایت به بازار مصرف‌کننده نیز منتقل شود.

کدام قطعات خودرو امکان واردات ندارند؟

واردات قطعات خودرو تابع قوانین و مقررات جاری کشور است و نمی‌توان برای تمام قطعات یک حکم یکسان در نظر گرفت. برخی کالاها ممکن است به دلیل استانداردهای زیست‌محیطی، مشخصات فنی خودرو یا سایر مقررات با محدودیت واردات مواجه شوند.

برای نمونه، در آبان ۱۴۰۳ مصوبه‌ای درباره شماره‌گذاری تعداد مشخصی از خودروهای دیزلی با استاندارد یورو ۴ به همراه فیلتر جاذب دوده ابلاغ شد. در این مصوبه، ثبت سفارش قطعات و تجهیزات مورد نیاز خودروهایی با استاندارد پایین‌تر از یورو ۵ ممنوع اعلام شد و سازمان ملی استاندارد نیز موظف شد از ورود برخی قطعات و تجهیزات مربوط به خودروهای سنگین با استاندارد پایین‌تر جلوگیری کند.

بنابراین پیش از اقدام به واردات هر قطعه، باید آخرین مقررات مربوط به همان کالا، استاندارد فنی و وضعیت ثبت سفارش آن بررسی شود.

وضعیت واردات قطعات خودرو در سال ۱۴۰۲

بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی گمرک ایران، در سال ۱۴۰۲ ارزش واردات اجزا و قطعات خودرو و موتورسیکلت به حدود ۸.۳۸ میلیارد دلار رسید. از این میزان، حدود ۷.۵۹۸ میلیارد دلار مربوط به اجزا و قطعات خودرو و حدود ۷۸۲ میلیون دلار مربوط به اجزا و قطعات موتورسیکلت بوده است.

ارزش واردات قطعات خودرو در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال قبل رشد قابل توجهی داشت که نشان‌دهنده وابستگی بخش قابل توجهی از بازار و صنعت خودرو به زنجیره تأمین خارجی است.

در همین دوره، چین، امارات متحده عربی و ترکیه از مهم‌ترین کشورهای طرف معامله ایران در واردات اجزا و قطعات خودرو بودند.

 وضعیت واردات قطعات در سال ۱۴۰۲

این ارقام نشان می‌دهند که واردات قطعات، سهم قابل توجهی در تجارت خارجی حوزه خودرو داشته است.

کشورهای اصلی تأمین‌کننده قطعات خودرو

کشور مبدأ یکی از عوامل مهم در زنجیره تأمین قطعات خودرو است. در سال‌های اخیر، کشورهایی مانند چین، امارات و ترکیه سهم قابل توجهی در تأمین قطعات مورد نیاز بازار ایران داشته‌اند.

چین به دلیل تنوع بالای تولیدکنندگان، ظرفیت گسترده تولید و امکان تأمین طیف وسیعی از قطعات، یکی از منابع اصلی واردات قطعات خودرو به ایران محسوب می‌شود. امارات نیز در بسیاری از معاملات به عنوان یکی از مسیرهای تجاری مهم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

انتخاب کشور مبدأ باید با توجه به کیفیت، قیمت، سابقه تولیدکننده، شرایط حمل‌ونقل و مقررات وارداتی انجام شود.

نقش انجمن واردکنندگان و توزیع کنندگان فیلتر

با توجه به اهمیت فیلترها در بازار قطعات مصرفی خودرو، حضور تشکل‌های تخصصی می‌تواند در انتقال مسائل و مشکلات فعالان این حوزه اهمیت داشته باشد.

انجمن واردکنندگان و توزیع کنندگان فیلتر یکی از مجموعه‌هایی است که در ارتباط با فعالان حوزه واردات و توزیع فیلتر قرار دارد. بررسی موضوعاتی مانند مشکلات تأمین کالا، قوانین واردات، شرایط بازار و چالش‌های توزیع می‌تواند برای فعالان این صنعت اهمیت زیادی داشته باشد.

وجود ارتباط میان واردکنندگان، توزیع‌کنندگان و سایر فعالان زنجیره فیلتر می‌تواند به شناخت بهتر مشکلات بازار و ارائه راهکارهای مناسب کمک کند.